Kübizm

Kübizm

Kübizm, 20.yüzyılın başlarında Cézanne’ın geleneksel perspektif kurallarına karşı çıkan düşüncesi ile ortaya çıkan yapısal bir sanat anlayışıdır.

Cézanne’ye göre doğada gördüğümüz her şey geometrik bir anlatımla ele alınabilir.

Kübistler için biçim, resimdeki konudan daha önemlidir, nesnelerin ayrıntılardan arındırılmış görünüşünü ve değişmeyen yapısını vermeyi amaçlamışlardır.

Kübistler, hacmi önce düşüncelerinde farklı geometrik parçalara bölmüşlerdir ve bunları paralel planda yan yana ve üst üste yerleştirerek yeniden kurmuşlardır.

Cezanne, gerektiğinde bir objeyi resmine yerleştirmek için onu saatlerce incelemiştir. Picasso ve Georges Braque’ın resimlerinde buna benzer bir kaygı bulunmamaktadır, onlara göre önemli olan resmin dilidir.

Picasso ve Braque’ın 1909 ile 1911 yıllarında yaptığı resimlerde betimlemeye karşı soyutlama sorunu ilk kez ortaya çıkmıştır. Buna dayalı olarak kübizmde 1909’da “analitik (çözümsel)”, 1912’de ise “sentetik (bireşimsel)” dönem yaşanmıştır.

Analitik kübizm döneminde yapılan resimlerin konuları genellikle iç mekân, objeler ve figürlerdir. Bu eserlerde çoğunlukla cansız doğa, eşya ve insan resimlerine yer verilmiştir. Analitik kübizm, klasik anlayıştaki görüntü kaygısıyla alışılmış mekân kurgusunun yerine yeni bir biçimsel dil koyma isteğinden doğmuştur ve doğa resminin tamamen reddi anlamına gelmektedir. Objeyi tek bakış noktasından resimlemek, kübistler için yeterli değildir. Bu nedenle doğa biçimlerini resim yüzeyinin düzeni için çeşitli parçalara ayırmışlardır. Eşyanın çevresinde dolaşarak nesneleri akla gelen formlarla birleştirip resmetmişlerdir.

Analitik kübizm’den farklı olarak, sentetik kübizm, değişik objeleri yeni formlar yaratmak için bir araya getirmiştir. Bu dönem, kolajın doğuşuna neden olmuştur. Picasso, “Still Life with Chair Canin” adlı çalışması ile kolajı bulmuştur. Braque da kolajın bir diğer formu olan papier colle’yi bulmuş ve “Fruitdish and Glass” isimli çalışmasında ilk kez kullanmıştır. Bu çalışma, bardak şekinde kesilmiş bir gazete parçasından oluşmaktadır. Braque, kompozisyonlarında harfleri kullanmaya başladıktan sonra, objelerin ipuçları olan bu harflerin kendileri birer obje olmuştur. Picasso ve Braque, sentetik dönem çalışmalarında pekçok farklı resim tekniğini de beraber kullanmışlardır.

Sentetik kübizm ise resim sanatının özgürlük çağıdır. “Doğa vardır ama benim tuvalimde.” diyen Picasso, resmin tamamen doğadan ayrı bir organizma olduğunu kesin olarak belirtmiştir.

Kübizmin sanat tarihini bu kadar etkilemesinin nedeni, resme özgürlükler getirmesidir. Kübistler, gerçekliği belirlenen ölçülerde ve kısıtlarla anlatmayı reddedip ,dünyayı tamamen farklı açılardan yansıtmak için yeni anlatım yolları bulmuştur.

Diğer Kübist Ressamlar: Juan Gris, Alexander Archipenko, Albert Gleizes, Jacques Lipchitz, Jean Metzinger, Fernand Leger, Henri Le Faucconier…

Pablo Picasso’nun İspanya’da devam eden iç savaş hakkındaki derin üzüntüsünü yansıttığı “Guernica” tablosu.

 

Georges Braque’ın  “Natürmort Le Jour” tablosu